Confidence Coaching Life Coaching

Είσαι ΌΝΤΩΣ εσύ ή οι ”ταμπέλες” σου;

Ήδη από την παιδική μας ηλικία τα πρόσωπα που μας περιστοιχίζουν, τροφοί,  φροντιστές, συγγενείς και, εν συνεχεία, με την κοινωνική διεύρυνση, οι συναναστροφές, δάσκαλοι, συμμαθητές, φίλοι, μάς απευθύνουν χαρακτηρισμούς ή προβαίνουν σε γενικεύσεις αναφορικά με την ποιότητα του χαρακτήρα μας. Μάς αποδίδουν, έτσι, γνωρίσματα, μας αποκαλούν με συγκεκριμένα επίθετα, όπως για παράδειγμα ”το ζωηρό παιδί”, ”το ατίθασο”, ”το δύσκολο”, ”το κακότροπο”, ”το δειλό και άτολμο”, ”το φρόνιμο”. Πολλές φορές, επίσης, γινόμαστε αντικείμενο σύγκρισης με άλλα άτομα, τα οποία μπορεί να αποδίδουν απλώς διαφορετικά και όχι απαραίτητα καλύτερα σε κάποιον τομέα, οπότε και πάλι επικολλάται πάνω μας μια ακόμη ”ταμπέλα” που αφορά επιδόσεις, ταλέντα, πιθανές αδυναμίες.

Όντας παιδιά που δεν διαθέτουν ακόμη ανεπτυγμένη αυτογνωσία και την απαιτούμενη κριτική σκέψη, προσλαμβάνουμε αυτές τις ”ταμπέλες” ανεπεξέργαστα. Μη συνειδητά εισερχόμαστε σε διαδικασίες επιβεβαιωτικές των χαρακτηρισμών, συμπεριφερόμαστε κατά τρόπο που δικαιώνει όσα μάς έχουν οι άλλοι αποδώσει ως γνωρίσματα. Λειτουργεί κάπως σαν εκείνοι να είναι οι σκηνοθέτες και εμείς οι υπηρέτες των ρόλων που μάς έχουν αναθέσει. Το παιδί, για παράδειγμα, που τού επικολλήθηκε η ”ετικέτα” του άτακτου, θα κάνει αταξίες, διότι εμμέσως τού ζητήθηκε αυτό το σενάριο να υποστηρίξει. Τοιουτοτρόπως, το παιδί που έχει ακούσει το γονιό να καυχιέται για τις μεγάλες δυνατότητές του, ενστερνίζεται την προσδοκία, κι αισθάνεται ότι οφείλει να αποδεικνύει διαρκώς την τελειότητά του, προκειμένου να μην απογοητεύσει.

Η υποσυνείδητη αυτή εμπλοκή σε συμπεριφορές που συνάδουν με την ”ταμπέλα” βαθμιαία παγιώνεται και τελικά αυτοματοποιείται. Καταλήγει κατ’ αυτόν τον τρόπο το παιδί να λειτουργεί όπως τού υπαγορεύει ο τίτλος που τού έχουν άλλοι δώσει, κι όχι αυθόρμητα και σύμφωνα με την αληθινή του φύση, που με τον καιρό ενδεχομένως να αποδυναμώνεται ως προς τις εκδηλώσεις, εκφράσεις και εκφάνσεις της. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι αποτελεί μια πρώιμη μορφή αλλοτρίωσης, η οποία καταπνίγει κάποιες φορές τις πραγματικές τάσεις και την πραγματική προσωπικότητα του παιδιού.

Στην ενήλικη ζωή πια οι ”ταμπέλες” αυτές εξακολουθούν να μας ”στοιχειώνουν” είτε εν γνώσει μας είτε ασύνειδα, συνεχίζοντας να λειτουργούν ως ένα είδος εσωτερικής ώθησης προς συγκεκριμένες συμπεριφορές και αποφάσεις ευθυγραμμισμένες πάντα με το ”στίγμα”. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει να αναφερθεί εδώ η περίπτωση του ”καλού παιδιού”, ένας ρόλος που πολλοί έχουν αναλάβει να υπηρετήσουν, με αποτέλεσμα να αισθάνονται καταπίεση, και, αψηφώντας προσωπικές επιθυμίες και ανάγκες, να προκρίνουν τις ενέργειες αυτές που θα διαιωνίσουν το χαρακτηρισμό τους. Σπουδαίες αποφάσεις ζωής παίρνονται υπό το πρίσμα αυτό, με την ταυτόχρονη παραγνώριση της προσωπικής ελευθερίας, της αυτενέργειας και της πρωτοβουλίας να δρούμε σύμφωνα με την εσωτερική μας αλήθεια κι όχι με την έξωθεν επιβεβλημένη.

Για να αποτιναχτεί αυτό το ”βαρίδι”, θα πρέπει ο άνθρωπος να αναπτύξει υψηλό βαθμό αυτογνωσίας, να εργαστεί και να συν-εργαστεί με τον εαυτό του. Αποκτώντας μια σαφή εικόνα του εαυτού και των συναισθημάτων του, θα είναι σε θέση να διαχωρίσει ποιες πράξεις και ποιες αποφάσεις συνάδουν με τις πραγματικές του ανάγκες, με τις αληθινές του επιθυμίες και τού γεννούν αισθήματα χαράς, ικανοποίησης, πλήρωσης. Η απαλλαγή από την ετικέτα ισοδυναμεί με απελευθέρωση και απενοχοποίηση, επομένως και με μια ζωή αυθεντική. Μια ζωή που ανταποκρίνεται σε όσα ο ίδιος θέλει, σε όσα ο ίδιος έχει αποφασίσει να ενσωματώσει σε αυτή, σε όσα είναι προσωπική επιλογή κι ευθύνη.

Ερχόμενοι στον κόσμο μαθαίνουμε τον εαυτό μας μέσα από τα μάτια των άλλων. Λογικό. Στην πορεία, όμως, κατακτώντας τις απαιτούμενες διανοητικές και ψυχικές δεξιότητες που επιφέρει η ωρίμανση κι η έκθεση σε εμπειρίες, μπορούμε και έχουμε και την (λυτρωτική, θα μπορούσαμε να πούμε) υποχρέωση να διακρίνουμε ποιοι είμαστε αληθινά και ποιοι μάς είπαν άλλοι ότι είμαστε.

 

You Might Also Like

EnglishGermanGreek